Ontworpen voor ontmoeting

29 oktober '26

Een fijne woonomgeving draait om meer dan mooie woningen en groen. Het gaat ook om de mensen die er wonen. In het derde en laatste deel van onze serie vertelt landschapsarchitect Rex van Beijsterveldt van DELVA hoe het ontwerp bijdraagt aan ontmoeting, verbinding en gemeenschapsgevoel.

Een gemeenschap ontstaat niet vanzelf

Volgens Rex begint een fijne leefomgeving bij de vraag hoe mensen een plek gebruiken. Hoe bewegen bewoners zich door het gebied? Waar ontmoeten zij elkaar? Bij Domein aan de Dommel is daar vanaf het begin over nagedacht. "Je kijkt niet alleen naar gebouwen en landschap. Je denkt ook na over hoe mensen elkaar ontmoeten, welke routes ze gebruiken en welke plekken waarde toevoegen voor bewoners en bezoekers."

Dat vraagt om balans. Straks wonen en verblijven hier verschillende groepen mensen: nieuwe bewoners, cliënten van Kentalis en inwoners van Sint-Michielsgestel. Het ontwerp brengt die werelden op een natuurlijke manier samen.

Van afgesloten terrein naar open ontmoetingsplek

Jarenlang was het terrein voor veel mensen een besloten plek. Met Domein aan de Dommel verandert dat. Waar vroeger drempels lagen, ontstaat straks een gebied dat uitnodigt om binnen te komen, te wandelen en te verblijven. Het monumentale hoofdgebouw speelt daarin een belangrijke rol, onder meer met een horecavoorziening waar bewoners, bezoekers en dorpsgenoten elkaar kunnen ontmoeten. Ook routes en openbare ruimtes zijn zo ingericht dat mensen vanzelf door het gebied bewegen. "Het terrein opent zich steeds meer naar Sint-Michielsgestel. Het wordt een plek waar verschillende mensen en werelden elkaar kunnen ontmoeten. Daardoor ontstaat een omgeving die niet alleen iets betekent voor bewoners, maar ook voor het dorp als geheel.”

De kracht van kleine buurten

Een belangrijke keuze is de opzet van de woongebieden. In Oeverpark worden woningen geclusterd in kleinere woonclusters met gezamenlijke groene ruimtes. Daardoor komen bewoners elkaar vaker tegen. Niet omdat het moet, maar omdat de inrichting daar vanzelf toe uitnodigt. Denk aan een gezamenlijke groene plek, een picknickbank of een informele ontmoetingsplek waar kinderen spelen en buurtgenoten een praatje maken. Rex: "Kleinere woonclusters vergroten de kans op sociale cohesie. Je leert elkaar sneller kennen en deelt samen de buitenruimte." Zo ontstaan plekken voor spontane ontmoetingen: een kop koffie in de ochtendzon, een buurtbarbecue op een zomerse avond of een praatje tijdens een wandeling.

Rust en reuring in balans

Ontmoeting betekent niet dat overal activiteit moet zijn. Juist de balans tussen levendigheid en rust is volgens Rex belangrijk. Daarom is goed gekeken naar de positie van functies op het terrein. Sommige wandelroutes nodigen uit tot ontmoeting, terwijl andere juist ruimte bieden om even alleen te zijn. Die afwisseling maakt dat verschillende bewoners en bezoekers zich prettig kunnen voelen. "Je kijkt voortdurend naar waar ontmoeting wenselijk is en waar juist behoefte is aan rust. Beide zijn belangrijk voor een fijne leefomgeving", vertelt Rex.

Minder auto's, meer ruimte voor mensen

Ook de keuze om auto’s zoveel mogelijk uit het zicht te plaatsen, draagt bij aan de kwaliteit van de leefomgeving. Zo ontstaat ruimte voor groen, wandelroutes en verblijfsplekken. Een deel van het parkeren komt in een centrale parkeerhub bij de entree; andere parkeerplaatsen worden zorgvuldig ingepast in het landschap. Daardoor blijft het hart van het gebied grotendeels autoluw, met meer rust, veiligheid en ruimte om buiten te zijn. "Door auto's slim te organiseren, ontstaat ruimte voor de kwaliteiten die een woonomgeving echt bijzonder maken." Dat merk je straks zodra je door het gebied wandelt: vogels in de bomen, kinderen op een groen binnenplein en paden die vooral zijn ingericht voor mensen, niet voor verkeer.

Een plek waar je je thuis voelt

Misschien is dat de grootste ambitie achter Domein aan de Dommel: niet alleen een mooie plek om te wonen, maar een omgeving waar mensen zich verbonden voelen met elkaar en hun omgeving. Een plek waar historische gebouwen, natuur, landschap en mensen samenkomen. Waar je buren leert kennen tijdens een wandeling, even blijft zitten op een bankje met uitzicht op de Dommel en nieuwe herinneringen maakt op een terrein dat al generaties lang betekenis heeft voor Sint-Michielsgestel.

Meer weten over de inrichting van Domein aan de Dommel?

Lees dan ook deel 1 en deel 2 van het interview met Rex. In de eerdere delen zoomen we in op de geschiedenis van het terrein en hoe natuur, water en landschap de basis vormen voor deze bijzondere woonomgeving.